Autori izložbe su dr Nebojša Antešević i dr Đorđe Mojović, a kustos dr Slobodan Jović. Postavka je organizovana u saradnji Muzeja primenjene umetnosti i Fondacije Milan Zloković, uz finansijsku podršku Ministarstva kulture Republike Srbije.

Otvaranje izložbe – sreda, 28. maj u 18 časova, u Muzeju primenjene umetnosti, Vuka Karadžića 18 u Beogradu.

Predstavljanjem oko 90 likovnih radova, uglavnom akvarela, od kojih je većina prvi put pred očima šire javnosti, izložba pruža uvid u manje poznato, likovno stvaralaštvo čuvenog arhitekta.

Premda praktično nije bio vezan za projektantski rad, Zlokovićev likovni opus, karakterno i tematski jedinstven, proizilazi iz istog senzibiliteta, otkrivajući njegova estetska promišljanja. Svoj jedinstven rukopis Zloković neguje i razvija nadahnut Mediteranom, koji ga je inspirisao svojim predelima, bojama, ambijentima i atmosferom, dok je odnose plasticizma i prostora razmatrao podstaknut idejama purizma.

Slobodnim crtačkim pokretom i prefinjenim osećajem za boju prenosio je svoja osećanja i ekspresije, ostajući u izrazu pre svega privržen tehnici akvarela. Opus od preko tri hiljade akvarela i crteža svedoči o odnegovanoj likovnoj kulturi i entuzijazmu stvaraoca čija je gospodstvenost odraz optimizma i životne vedrine.

Slikarstvo Milana Zlokovića, kome se posvećivao redovno tokom četiri decenije aktivne projektantske karijere, idejno je imalo uporište u modernističkim likovnim koncepcijama, temama i estetici. Iako je tokom života menjao svoj pristup crtanju i slikanju, poriv za likovnim stvaranjem je bio stalno prisutan – bilo da se interesovao za umetnost, razvijao crtačke veštine, posezao za umetničkim iskustvima i prepuštao se slikanju ili posećivao izložbe i promišljao umetničke tendencije.

Budi se u meni želja za ono koje mi moramo smatrati u životu kao savršenstvo rada a to je njegovo izražavanje u jedan umetnički oblik. Arhitekt je umetnik. On izražava sebe u svojim delima, on izražava u njima svoje doba i kulturno stanje njegovo. Zato ja ulažem sav svoj trud da pomoću njega i urođenog vaspitanja estetičkog smisla, nekada budem imao satisfakciju za svoj rad.

Milan Zloković, u pismu dat. 12. 11. 1919.

Uz arhitektonske zadatke, slikanje je za Zlokovića bilo relaksacija, stalna preokupacija i duhovna egzistencija, ali i spontan nastavak projektantskih promišljanja. Tokom dvadesetih godina, Zloković je više posezao za crtanjem aktova u tehnici olovke i ugljena na papiru, te za slikanjem akvarelom i ponekad uljem na platnu, dok se u narednoj deceniji više zanimao za motive iz bližeg okruženja, kao što su mrtva priroda, izgled enterijera svog doma, scene sa putovanja i prizori pejzaža ili gradskih ambijenata nastali tokom izleta, letnjih raspusta u Boki Kotorskoj i stručnih ekspedicija na proučavanju graditeljskog nasleđa.

U postavku je uključeno i nekoliko crteža iz kolekcije Muzeja primenjene umetnosti, koja je od nedavno obogaćena sa 75 predmeta iz Zlokovićeve zaostavštine, uključujući fotografije pojedinih realizacija i crteže/skice arhitektonskih projekata.

Tokom aktivnog projektantskog delanja, arhitekt Milan Zloković je izradio oko 260 projekata, od kojih je više od šezdeset realizovano. U naučnoj valorizaciji Zlokovićevog doprinosa razvitku srpske moderne arhitekture, izdvajaju se njegovi projekti za objekte zdravstvene, obrazovne, stambene, turističke i opštedruštvene namene. Na planu promovisanja modernih arhitektonskih stremljenja, Zloković je smatrao da zadatak arhitekata treba da bude usmeren na borbu za nove metode kojima će se olakšati život ljudi, nadasve kroz objekte namenjene javnim ustanovama i društvenim zajednicama.

Tokom trajanja izložbe, planiran je sledeći program:

• sreda, 28. maj, 18 č, svečano otvaranje izložbe i koktel
• četvrtak, 5. jun, 18 č, autorsko vođenje kroz izložbu
• sreda, 11. jun, 18 č, promocija monografije Arhitekt Milan Zloković – slikarski porivi i likovni senzibiliteti autora dr Nebojše Anteševića
• subota, 28. jun, 17 č, autorsko vođenje kroz izložbu, zatvaranje izložbe i koktel

Biće nam čast i zadovoljstvo da posetite izložbu i da sa vama podelimo uživanje u Zlokovićevim likovnim radovima.

Članak Izložba likovnih radova arhitekta Zlokovića u Muzeju primenjene umetnosti se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Nastala u saradnji Fondacije Milan Zloković, Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, Muzeja grada Beograda i Galerije Akademije umetnosti Univerziteta u Novom Sadu, ova izložba čini nastavak obeležavanja jubileja 125 godina od rođenja arhitekta Zlokovića.

Sređivanjem obimne zaostavštine arhitekta Zlokovića pronađeni su i sistematizovani arhivski materijali više projekata za gradove i mesta u Vojvodini koji su predstavljeni na izložbi, a koji do sada u arhitektonskoj istoriografiji nisu bili predmet proučavanja ili nisu podrobnije analizirani i publikovani – Narodno pozorište u Novom Sadu (1928/1929, konkursni rad), Banska palata Dunavske banovine u Novom Sadu (1930, konkursni rad), Poslovna zgrada Akcionarskog društva za građenje kuća – palata „Habag“ (1930/1931, konkursni rad), Zgrada Nikole Tanurdžića – „Silesija“ u Novom Sadu (1931, konkursni rad), Turistički dom na Iriškom vencu (1932, konkursni rad), Sokolski dom u Vrbasu (1933, idejni projekat), Zakladna bolnica Stevana Semzea u Somboru (1934, projekat), Dom Jugoslovenskog učiteljskog udruženja u Novom Sadu (1934, konkursni rad), Kuća Slobodana Dragutinovića na Karašu (1936, idejni projekat), Spomenik palim borcima u Subotici (1946, konkursni rad), Zgrada Narodnog odbora Sreza Pančevo i Narodnog odbora Opštine Pančevo sa uređenjem trga (1957, konkursni rad) i Tehnološki fakultet u Novom Sadu (1960, konkursni rad).

Ovi projekti, iako ne realizovani, svedoče o Zlokovićevom prosedeu koji je evoluirao od ar deko uticaja do racionalnih modernističkih rešenja proizašlih iz naučnih ispitivanja modularne koordinacije, odražavajući ujedno i tokove razvoja srpske moderne arhitekture u 20. veku. Stoga su izložena arhitektonska rešenja sagledana u odnosu na Zlokovićev celokupan opus i kontekst razvitka moderne arhitekture kroz konkursne raspise, narudžbine i razvoje urbanih sredina u Vojvodini.

U osvrtima na održanu izložbu istaknuto je kako je Zloković poznat baš po tome što je voleo da se izmakne iz prestonice, pa je u manjim mestima ostavio povelik broj reprezentativnih zdanja. „I danas studenti uče o njegovoj školi u Jagodini, hotelu „Žiča“ u Mataruškoj Banji, carinarnici u Kotoru, Domu zdravlja u Risnu, Privrednoj komori u Skoplju ili zgradi Državne hipotekarne banke u Sarajevu.“

Izložba je realizovana sredstvima Ministarstva kulture Republike Srbije i Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture koji je izdavač monografskog kataloga .

U nastavku su fotografije sa otvaranja izložbe 22. jula 2024. godine u Galeriji Akademije umetnosti u Novom Sadu (autor Boris Kočiš).

Članak Opus Milana Zlokovića prvi put predstavljen u Novom Sadu – održana izložba  Arhitekt Milan Zloković i Vojvodina: nerealizovani projekti od 1928. do 1960. godine se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Ideja ovog dokumentarnog filma jeste da prikaže proces rekonstrukcije Vile Prendić kao spomenika kulture modernističke arhitekture. Vila Prendić je za spomenik kulture utvrđena odlukom Vlade Republike Srbije od 12. marta 2020. godine. Radi potpunijeg sagledavanja razvoja modernističke misli u Zlokovićevoj arhitekturi stambenih vila međuratnog Beograda, izložba obuhvata prezentaciju i drugih vila koje su spomenici kulture – sopstvena kuća, Vila Kaja na Kotež-Nimaru (1927), koja je označila prodor modernih ideja u beogradsku sredinu, te modernistički koncipirane vile Mozer (1931) i Šterić (1933).

Program ovogodišnjeg festivala BINA tematski je usmeren pitanjima odnosa savremene arhitekture i modernizma, te poukama i razmeni projektantskih iskustava u sferi urbanizma, arhitekture i dizajna kroz primere realizacija koje pripadaju kulturnom nasleđu modernističkog pokreta  Beograda. Deo programa je posvećen modernističkom opusu arhitekta i profesora Milana Zlokovića (1898-1965) koji je svojim projektantskim i naučnim radom doprineo afirmaciji modernih stremljenja i primeni modularne koordinacije u arhitektonskom projektovanju i izgradnji. Izložba posvećena arhitekturi stambenih vila arhitekta Zlokovića i rekonstrukciji Vile Prendić, kojom će se otvoriti 19. BINA, biće ujedno i najava velike retrospektivne izložbe u Galeriji SANU 2026. godine kojom će se obeležiti 60 godina od smrti arhitekta.

Dešavanja koja se odnosi na Vilu Prendić u programu festivala BINA 2024:

30/05 četvrtak
19.00 OTVARANJE 19. BINA FESTIVALA
Izložba Vila Prendić – novi pogled, novo trajanje
(30.5–15.6.2024)
Autorka: Aleksandra Šević
→ Likovna Galerija KCB, Knez Mihailova 6

31/05 petak
18.00 OKRUGLI STO
VILA PRENDIĆ – jedno od retkih rekonstruisanih dela Milana Zlokovića
Učesnici: Marko Prokić, Aleksandra Šević, Đorđe Mojović i Nebojša Antešević
Moderator: Tanja Damjanović Konli
→ Likovna galerija KCB, Knez Mihailova 6

01/06 subota
12.00 VOĐENJE KROZ IZLOŽBU
Vodi: Aleksandra Šević
→ Likovna galerija KCB, Knez Mihailova 6

02/06 nedelja
10.00-12.00 BINA ŠETNjA
Profesorska kolonija
Vode: Bojana Ibrajter Gazibara i Aleksandra Šević
→ Ugao ulica Ljubomira Stojanovića i Jaše Prodanovića

08/06 subota
12:00 VOĐENJE KROZ IZLOŽBU
Vila Prendić – novi pogled, novo trajanje
→ Likovna galerija KCB
Vodi: Đorđe Mojović, Nebojša Antešević

15/06 subota
12.00 ZATVARANJE I VOĐENJE KROZ IZLOŽBU
Vila Prendić – novi pogled, novo trajanje
Vodi: BINA tim
→ Likovna galerija KCB, Knez Mihailova 6

Članak Vila Prendić u fokusu 19. Beogradske internacionalne nedelje arhitekture (BINA) se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Gradska porodična vila uglednog Zemunca nemačkog porekla Bruna Mozera, vlasnika porodične vinarije Mozer, predstavlja jedinstven primer arhitekture ovog tipa stambenog objekta u beogradskoj arhitekturi s početka tridesetih godina 20. veka. Vila je činila deo nekadašnjeg proizvodnog kompleksa vinarije. Smeštena na prostranoj parceli u širem rejonu centra Zemuna (posle Drugog svetskog rata u sastavu kompleksa NAVIP), vila Mozer u potpunosti je zasnovana na modernističkim oblikovnim idiomima pravilne geometrizovane strukture u kompoziciji kubičnih i poluobličastih volumena, ali s konvencionalnijom organizacijom unutrašnjeg prostora. Poput drugih modernih beogradskih kuća iz četvrte dekade 20. veka, i u arhitekturi Vile Mozer je akcenat stavljen na spoljašnje oblikovanje koje iskazuje nova stremljenja.

Objekat je sazdan od formi kubičnih oblika, koncipiran u duhu funkcionalističke arhitekture prezentovane u visokom estetskom dometu. U primenjenom konceptu kubičnog volumena sagledava se uticaj arhitekta Adolfa Losa. Funkcija objekta i forma su objedinjeni i uklopljeni u prirodno okruženje, što visoko vrednuje ovu građevinu prema kriterijumima estetskog funkcionalizma. Vila je izgrađena delom od tradicionalnih materijala, opeke u krečnom malteru, betonske i drvene konstrukcije, enterijera ukrašenog modernistički oblikovanim elementima, skladnom i funkcionalnom formom i prostorom.

Članak Vila Mozer utvrđena za spomenik kulture se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Vreme i mesto održavanja izložbe biće naknadno saopšteni.

Izložba, koju prati monografski katalog, realizuje se sredstvima Ministarstva kulture Republike Srbije i Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture koji je svesrdno podržao pripremu izložbe i koji će biti izdavač kataloga.

Sistematizacijom obimne zaostavštine arhitekta Zlokovića pronađeni su i kompletirani materijali za više projekata za gradove i mesta u Vojvodini, koji su prikazani na ovoj izložbi, a koji do sada u arhitektonskoj istoriografiji nisu bili predmet proučavanja ili nisu podrobnije analizirani i publikovani – Narodno pozorište u Novom Sadu (1928/1929, konkursni rad), Banska palata Dunavske banovine u Novom Sadu (1930, konkursni rad), Poslovna zgrada Akcionarskog društva za građenje kuća – palata „Habag“ (1930/1931, konkursni rad), Zgrada Nikole Tanurdžića – „Silesija“ u Novom Sadu (1931, konkursni rad), Turistički dom na Iriškom vencu (1932, konkursni rad), Sokolski dom u Vrbasu (1933, idejni projekat), Zakladna bolnica Stevana Semzea u Somboru (1934, projekat), Dom Jugoslovenskog učiteljskog udruženja (1934, konkursni rad), Kuća Slobodana Dragutinovića na Karašu (1936, idejni projekat), Spomenik palim borcima u Subotici (1946, konkursni rad), Zgrada Narodnog odbora Sreza Pančevo i Narodnog odbora Opštine Pančevo sa uređenjem trga (1957, konkursni rad) i Tehnološki fakultet u Novom Sadu (1960, konkursni rad).

Ovi projekti, iako nisu bili u plasmanu za realizaciju, svedoče o Zlokovićevom prosedeu koji je evoluirao od ar deko uticaja do racionalnih modernističkih rešenja proizašlih iz naučnih ispitivanja modularne koordinacije, odražavajući ujedno i tokove razvoja srpske moderne arhitekture u XX veku. Stoga su izložena arhitektonska rešenja sagledana i analizirana u odnosu na Zlokovićev celokupan opus i kontekst razvitka moderne arhitekture kroz konkursne raspise, narudžbine i razvoje urbanih sredina u Vojvodini. Uz predstavljanje crteža Zlokovićevih konkursnih radova, autori izlažu i savremene kompjuterske trodimenzionalne prikaze njegovih nerealizovanih ostvarenja, smeštenih u urbanističkoj strukturi Novog Sada.

Članak Izložba „Arhitekt Milan Zloković i Vojvodina: nerealizovani projekti od 1928. do 1960. godine“ početkom godine u Novom Sadu se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Na izložbi su predstavljena dela iz lične kolekcije Slobodana Maldinija, kolekcija Muzeja nauke i tehnike, Muzeja grada Beograda, Fondacije Milan Zloković, privatnih kolekcija Miloša Vujasinovića, Minka Radosavljevića, Đure Popovića i drugih.

Fondacija Milan Zloković je ustupila četiri arhitektonska crteža arhitekta Zlokovića koja su prikazana za izložbi: perspektivni prikaz paviljonа Kraljevine SHS na Međunarodnoj izložbi u Filadelfiji, akvarel (1925); glavni (peronski) izgled železničke stanice u Obrenovcu, akvarel (1926); perspektivni prikaz zgrade Hipotekarne banke trgovačkog fonda – Palata „Albanija“ u Beogradu, tuš (1938); perspektivni prikaz ambijenta Radničkog naselja kvarnerskih brodogradilišta u Rijeci, akvarel (1947).

Prve skice Slobodan Maldini dobio je na poklon davne 1977. godine za vreme studijskog boravka u Italiji, a kolekciju je proširio krokijima izlagača na Pariskom bijenalu 1985. godine na kojem je i sam učestvovao, kao i crtežima velikana srpske arhitekture sa kojima je zajednički izlagao na prostorima nekadašnje Jugoslavije. Svoju kolekciju je upotpunjavao na kratkim, ponekad slučajnim susretima sa poznatim stvaraocima, koji bi mu tim prilikama posvetili svoju skicu. Danas se u njoj nalaze crteži i dokumenti mnogih poznatih arhitekata.

„Živimo u eri kada računarski programi izrade virtuelnih prikaza arhitekture i kompjutersko projektovanje potiskuju u drugi plan autorske ručno izrađene arhitektonske crteže“, navodi se u najavi izložbe. „Današnji arhitektonski projekti proizvedeni su u digitalnoj formi, po pravilu su rezultat rada specijalizovanih računarskih stručnjaka a ne arhitekata-projektanata, zbog čega na njima ne postoji odraz originalne ruke i izvorne ideje arhitekte. Zato je potrebno obnoviti sećanje na ovaj segment arhitekture koji nestaje.“

Posetioci na izložbi mogu da vide radove: Andre Stevanovića, Кonstantina Jovanovića, Petra Bajalovića, Nikole Nestorovića, Le Кorbizjea Šarl-Eduar Žanre-Grija, Dragutina Inkiostrija Medenjaka, Aleksandra Deroka, Nikole Nestorovića, Miloša Babića, Miladina Prljevića, Milana Zlokovića, Ive Кurtovića, Branislava Кojića, Dragiše Brašovana, Branka Tanazevića, Momčila Belobrka, Branka Кrstića, Momira Кorunovića, Grigorija Samojlova, Nikole Dobrovića, Bogdana Bogdanovića, Svetomira Lazića, Ratomira Bogojevića, Stanka Mandića, Mihajla Mitrovića, Branislava Milenkovića, Branislava Jovina, Predraga Peđe Ristića, Božidara Bate Jankovića, Aleksandra Stjepanovića, Mihajla Mike Čanka, Aleksandra Đokića, Milana Pališaškog, Aleksandra Saše Radojevića, Marija Jobsta, Slobodana Dragovića, Dimitrija Mite Mladenovića, Zorana Petrovića, Vladimira Macure, Dejana Ećimovića, Mustafe Musića, Branislava Brane Mitrovića, Vasilija Milunovića, Slobodana Maldinija, Кrešimira Rogine, Džejmsa Akermana, Roberta Venturija, Tadao Anda, Aldo Rosija, Frenka Gerija, Marija Bote.

Izložba će biti otvorena do 14. februara 2024. godine.

Članak Crteži arhitekta Milana Zlokovića na izložbi „Arhitekta kao crtač i slikar“ u Galeriji nauke i tehnike SANU se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Mataruška Banja, kao lečilište i turističko mesto, počinje da se razvija u prvim godinama 20. veka. Iako je jedna od najmlađih banja, zbog posebnih prirodnih resursa i karakteristične geografsko-prostorne strukture, njen razvoj išao je uzlaznom putanjom, posebno u godinama između dva svetska rata, kada je i formirana kao klimatsko lečilište za odmor i oporavak.

Značajno mesto u postavci izložbe i prezentaciji istorijata Mataruške Banje pripalo je hotelu „Žiča“ koji je 1932. godine izgrađen za vlasnika Dezider Hovana prema projektu arhitekta Zlokovića. Bio je to prvi moderni hotel u Srbiji u čijoj arhitekturi je objedinjena zapadna modernistička praksa u projektovanju ove tipologije. Hotel „Žiča“, koji je tada reklamiran kao moderan hotel s „trideset higijenskih, zračnih i sunčanih soba“, uneo je nove standarde u hotelsku arhitekturu i omogućio komforan boravak gostiju. Pored smeštaja i ugostiteljskih usluga gostima je na raspolaganju bio i otvoreni bioskop na krovnoj terasi hotela.

O hotelu „Žiča“, opusu Milana Zlokovića i radu Fondacije na otvaranju izložbe govorio je dr Đorđe Mojović, upravitelj Fondacije.

Autorka izložbe Suzana Novčić je u svom obraćanju prisutnim ukazala na sudbinu Mataruške Banje kao svojevrsnog pokazatelja nespremnosti da „kao narod, od sebe sačuvamo vredne materijalne i nematerijalne segmente naše prošlosti, olako čineći diskontinuitet tamo gde za njim nema ni potrebe ni razloga“.

„Marljivo istraživanje arhivalije i foto dokumentarnog materijala u fondovima i zbirkama relevantnih arhivskih, muzejskih i bibliotečkih ustanova u Beogradu i Kraljevu, kao i u segmentu privatnog kolekcionarstva iznedrilo je ovu vrednu izložbu, kao svojevrsni zapis o prošlosti. Ništa manje nije vredan katalog za izložbu čiju osnovu čine dokumenta iz šest arhivskih fondova, jedne zbirke, sedam dnevnih i periodičnih listova i još 29 dokumenata, urbanističkih planova i stručne periodike“, istakao je otvarajući izložbu, recezent kataloga, dr Vlada Virijević.

Kroz razglednice, fotografije, predmete i dokumenta, posetioci izložbe se mogu upoznati sa genezom nastanka i razvoja Mataruške Banje, od pronalaska lekovite vode, preko međuratnih godina procvata i uspona, zatim sistemskih i ideoloških promena u socijalizmu, kada se razvila u moderno lečilište u skladu sa standardima savremene balneologije i rehabilitacije, sve do početka devedesetih godina 20. veka, kada je doživela svojevrsno posrnuće.

Pored hronološkog prikaza, izložba pruža uvid u prvobitni urbanističko-regulacioni plan, panorame naselja, arhitektonske projekte banjskih kupatila, hotela i vila, izgled turističko-ugostiteljskih objekata, zdravstvenih i lečilišnih ustanova, reprezentativnih banjskih vila, vizualno dočaravajući kulturu življenja, odevanja, odmora i rekreacije. Deo postavke čine i portreti znamenitih ličnosti (lekara, fotografa, arhitekata, trgovaca, učitelja i dr.), koje su svojim delovanjem i pregnućem ostavili vidan trag u razvoju Mataruške Banje, kao i likovi onih „običnih“ ljudi, najčešće bezimenih, koji su zarad izlečenja zdravstvenih tegoba, ali i lepih, veselih životnih trenutaka, izvesno vreme provodili u ovoj banji.

Izložba će biti otvorena do 15. februara 2024.godine.

Članak Hotel „Žiča“ arhitekta Milana Zlokovića na izložbi „Mataruška Banja: Pod hladnim lipama, kraj brzog Ibra…“ u Narodnom muzeju Kraljevo se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Program je bio podeljen na teorijski deo, koji su činila stručna predavanja predstavnika službe zaštite i akademske zajednice, te tematsku šetnju koja je okupila najširu publiku, stručnjake i poštovaoce arhitekture i kulturne baštine. Posebna pažnja je posvećena značaju edukacije javnosti koja počinje od onih najmlađih u školama, pa preko studenta do najšire publike.

Prvog dana, uz podršku Društva arhitekata Beograda, održan je stručni skup u Svečanoj sali Doma inženjera i tehničara. Nakon uvodne reči dr Tanje Konli, predsednice Do.ko.mo.mo Srbija, Bojana Ibrajter Gazibara, istoričarka umetnosti, viši konzervator pri Zavodu za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, izlagala je na temu „Obrazovanje i informisanje kao preduslov za odgovorniji odnos prema graditeljskom nasleđu – Edukativni programi Zavoda za zaštitu spomenika kulture“; potom je Aleksandra Šević, arhitekta, viši konzervator pri Zavodu za zaštitu spomenika kulture grada Beograda, predstavila saradnju Zavoda i investitora kroz celokupan proces realizacije rekonstrukcije, restauracije i revitalizacije vile Prendić do uspešnog rezultata. U zaključku je podvučeno da bi sledeći korak, neophodan za uspešnu rekonstrukciju i revitalizaciju zaštićenih objekata, bio saradnja na relaciji investitor – služba zaštite – izvođač.

U nastavku su Rade Mrlješ, arhitekt, viši konzervator pri Zavodu za zaštitu spomenika kulture grada Beograda i dr Milena Kordić, docent Arhitektonskog  fakulteta Univerziteta u Beogradu, prezentovali rad sa studentima na temu obnove vile Mozer za njihov master završni rad, istakavši saradnju Fakulteta, Zavoda i Fondacije Milan Zloković koja je rezultirala izložbom „Savremeno u nasleđu: eksperimentalni modeli revitalizacije vile Mozer“. Doskorašnji studenti, Petar Živković i Milica Micić, prezentovali su svoje master radove, pojašnjavajući polazne ideje, koncepcijska uporišta i razradu rešenja. Drugog dana manifestacije organizovana je arhitektonska šetnja u Profesorskoj koloniji na temu stambene arhitekture međuratnog Beograda koju su vodile Bojana Ibrajter Gazibara i Aleksandra Šević iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada Beograda. Poseban osvrt je dat na rekonstrukciju vile Prendić, ispred koje je govoreno o njenom istorijatu, arhitektonskim vrednostima i procesu obnove.

Članak Dani Do.co.mo.mo. Srbija: Zaštita i revitalizacija stambenih objekata iz perioda moderne – Milan Zloković arhitekt u fokusu se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Deveto poglavlje, nazvano „Značaj Fondacije Milan Zloković“ (str. 165–175), autor je posvetio pregledu opusa arhitekta Milana Zlokovića i ključnim aspektima njegovog delanja, a zatim i ulozi Fondacije Milan Zloković u afirmaciji dela ovog istaknutog srpskog arhitekte, do sada preduzetim aktivnostima na prezentaciji njegovog opusa i obimne zaostavštine, kao i angažmanima na očuvanju njegovih arhitektonskih ostvarenja u Beogradu i Srbiji.

Profesor Kadijević je poseban akcenat stavio na formiranje sajta Fondacije, njegovu strukturu i sadržaj, ističući da „osim poslenicima arhitektonske istoriografije, pogotovo ogranku koji proučava tekovine međuratnog modernizma, stranica

Fondacije je inspirativna i savremenim projektantima, urbanistima, teoretičarima proporcija, konzervatorima, heritolozima i istoričarima kulture“. „U praktičnom smislu, delovanje Fondacije je povećalo zanimanje za ličnost Milana Zlokovića i status njegovih građevina“, naglašava autor, „omogućujući profesionalnim istoriografima da potpunije dokumentuju svoje radove.“

Pored navođenja više aspekata značajnih za slojeviti opus Milana Zlokovića i rad Fondacije, do sada preduzete aktivnosti i uspostavljene saradnje, Kadijević je istakao i značaj izložbe „Arhitekt Milan Zloković i fotografija: beogradske realizacije od 1924. do 1941. godine“ autora dr Nebojše Anteševića, upriličene aprila ove godine povodom obeležavanja jubileja 125 godina od rođenja arhitekta Zlokovića.

„U kulturnoj istoriografiji Zlokovićeva naklonost prema fotografiji i fotografskoj tehnici nije posebno isticana, zbog čega i Anteševićeva monografija produbljuje uvid u njegov umetnički svet, pogotovo što svedoči da je imao svest o vrednosti sopstvenog opusa. Osim daljih istraživanja Zlokovićevog rada, izložba skreće pažnju i na arhitektonsku fotografiju kao medij, o kojoj je kod nas, i pored popularnosti, nedovoljno pisano.“

Sagledavajući važnost rada Fondacije i ukazujući na njene dalje aktivnosti, u zaključnom delu navedeno je da se „samo udruženom aktivnošću Fondacije i ustanova koje proučavaju i štite novije graditeljsko nasleđe, korpus saznanja o Zlokoviću može efektivno uvećati, a time i ojačati njegova pozicija u kolektivnoj kulturnoj memoriji“.

Članak O značaju Fondacije Milan Zloković u novoj knjizi prof. dr Aleksandra Kadijevića – „Jugoslovenska arhitektura između dva svetska rata (1918–1941): konteksti tumačenja“ se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.

Ideja projekta je da se u formi dokumentarnog filma predstavi proces rekonstrukcije spomenika kulture. Iz dugogodišnjeg napuštenog stanja, dobijanjem novog vlasnika vila Prendić prolazi kroz fazu potpune rekonstrukcije i nastavlja svoje trajanje. Dokumentarni film prati ceo postupak i proces rekonstrukcije objekta – od polaznih istraživanja dostupne arhivske građe, analize postojećeg stanja, konsultacija i saradnje sa nadležnom ustanovom zaštite spomenika kulture, do praćenja izvođenja građevinskih i zanatskih radova. Kroz prikaz rekonstrukcije vile Prendić film takođe približava i opus arhitekta Milana Zlokovića, dajući osvrt na njegov značaj u osnivanju i radu Grupe arhitekata modernog pravca u Beogradu (GAMP) i stambenu arhitekturu iz međuratnog perioda.

Filmski i fotografski materijal snimljen je tokom svih faza procesa rekonstrukcije sa namerom da se budućim investitorima, vlasnicima objekata modernističke arhitekture, kao i novim generacijama arhitekata i konzervatora na najživopisniji način predstavi pravilan pristup ovoj vrsti arhitektonskih intervencija na zaštićenim objektima. Predstavnici Fondacije Milan Zloković su u snimljenim delovima predstavili život i opus arhitekta Zlokovića i njegovu ulogu u razvoju moderne arhitekture u Srbiji. Pribavljen je i dodatni dokumentarni foto-materijal koji dopunski osvetljava kontekst nastanka Profesorske kolonije i Beograda iz vremena kada je objekat podignut.

Projekat je realizovan kroz dve faze: I faza, završena tokom 2022.godine, obuhvatila je pripremu, prikupljanje materijala i snimanje, dok je II faza sprovedena 2023. godine podrazumevala post-produkciju realizovanog snimljenog i drugog materijala u dokumentarni film.

Članak Završeno snimanje dokumentarnog filma „Vila Prendić – Novi pogled, novo trajanje“ se pojavljuje prvo na Fondacija Milan Zloković.